De Serai slaapzakken van Birdland hebben een zeer goede prijs/kwaliteitverhouding. 


Dons is een pluizige vlok met een kern waaraan vele kleine haartjes vast zitten. Vele donsvlokken samen zijn in staat een grote hoeveelheid lucht vast te houden. Omdat er maar weinig dons nodig is om veel warme lucht vast te houden, is het voor slaapzakken een zeer geschikt isolatiemateriaal. Het kan veel verder gecomprimeerd worden dan synthetisch materiaal zonder iets van zijn vulkracht te verliezen (de duurzaamheid is groter bij compressie). Verder is het prettig om in een donzen slaapzak te slapen omdat dons in staat is 30% van het eigen gewicht in de vorm van vocht goed te kunnen ventileren zonder dat het nat gaat aanvoelen. D.w.z. dat het bij warme temperaturen minder snel zweterig wordt.

Dons is een natuurlijk materiaal afkomstig van watervogels. Dons moet men niet verwarren met veertjes. Dons blijkt tot op heden nog steeds het meest duurzame en warmste (in verhouding tot het gewicht) isolatiemateriaal wat voorhanden is. Het dons afkomstig van eenden en ganzen blijkt als isolatiemateriaal het gemakkelijkst in slaapzakken verwerkbaar te zijn.

Donzen slaapzakken zijn bedoeld voor mensen die de allerbeste warmte/gewicht ratio willen hebben, die een erg warme slaapzak nodig hebben, die willen dat de slaapzak langer meegaat en die het comfort van dons willen voelen.

Een donsvlok van een eend is wat kleiner dan de donsvlok van een gans. Daarom scoort eendendons (over het algemeen) minder goed in de vulkracht-test dan ganzendons. Ganzendons kan meer warme lucht vasthouden dan dezelfde hoeveelheid eendendons. Ganzendons is dus per gewichtseenheid beter dan eendendons. Wat dit uiteindelijk voor uitwerking heeft op de kwaliteit van de slaapzak hangt nauw samen met de volgende zaken.

Het vulgewicht
Het vulgewicht is het gewicht van dons en veertjes dat in de slaapzak zijn verwerkt. Kort gezegd hoe hoger het vulgewicht des te warmer de slaapzak.

Samenstelling
De samenstelling van dons wordt in percentages uitgedrukt. Dus 90% ganzendons betekent 90% dons en 10% kleine veertjes. Tijdens het plukken van de vogel worden er veertjes meegeplukt maar deze veertjes dragen minder bij aan het isolerende vermogen van de slaapzak dan de pluizige donsvlokken. Ze brengen het totale eindgewicht van de slaapzak ook extra omhoog.

De meeste veertjes kunnen er machinaal worden uitgehaald, de hoogste donspercentages worden uiteindelijk alleen met handmatig scheiden van veertjes en dons behaald. Hoe hoger het percentage donsvlokken des te beter het isolerend vermogen, des te hoger de prijs.

 

Vulkracht
Vulkracht wordt gemeten in CUIN. Dat staat voor Cubic Inch per Ounce en is een absolute maat om de kwaliteit van het dons te meten. Deze maat zegt dus niks over constructie, model, tijk, temperatuurbereik of gewicht, maar zegt puur iets over de gebruikte kwaliteit dons.

De meting gaat als volgt: Eén ounce dons (dat is ongeveer 30 gram) wordt eerst 72 uur geföhnd waardoor het in optimale conditie wordt gebracht. Daarna wordt het in een cilinder gedaan en laten we machinaal een plaat met een bepaald gewicht op het dons zakken. Als de plaat tot stilstand komt en niet verder zakt kun je precies meten hoeveel kubieke inch het dons inneemt. De hoeveelheid kubieke inch die ingenomen wordt is het aantal CUIN dat wordt gebruikt om een indicatie te geven van de isolerende kwaliteit van het dons. Hoe meer kubieke inch (volume) een bepaald donsgewicht inneemt, des te meer (warme) lucht kan het vasthouden, en des te beter is de isolerende werking.

Het wassen van een slaapzak

Synthetisch:
Wat je doet is eerst je slaapzak spoelen zodat die helemaal doordrenkt is. Dan pas wassen met wasmiddel. Heel belangrijk: twee tot drie keer extra spoelen om al het wasmiddel er uit te krijgen. Je kan de slaapzak laten centrifugeren of het water eruit drukken. De meeste synthetische slaapzakken kunt u goed zelf wassen in een ruime wasmachine. Houd u er wel rekening mee dat het drogen een tijd vergt, en dat de slaapzak regelmatig moet worden omgekeerd.

Drogen doe je het best in een zeer grote droger (bijvoorbeeld in een wasserette), waar de slaapzak kan drogen tot deze nagenoeg klaar is. Dan laat je de slaapzak nog een paar dagen hangen. Af en toe opkloppen kan zeker geen kwaad. Doe je het zelf zorg er dan voor dat het hoe dan ook goed gebeurt. In droge lucht ophangen en tijdens het drogen regelmatig opschudden.

Dons:
Het wassen van een donzen slaapzak kan het beste in een zeer grote wasmachine. In een normale wasmachine kan het zijn dat alleen de tijk wordt gewassen en niet het dons. Zelf wassen is alleen aanbevolen voor degenen met veel verstand van dons slaapzakken en het wassen daarvan. Verkeerd wassen kan zorgen voor het permanent verliezen van veel isolerend vermogen. Het drogen van een doordrenkte donsslaapzak is een langdurige kwestie. Reken op minimaal drie weken waarbij de slaapzak dagelijks omgekeerd wordt.

Bijvullen:
Mocht uw donzen slaapzak veel isolerende werking hebben verloren of vindt u hem te koud dan kunt u hem laten bijvullen. Dit kost € 75,- per 200 gram eendendons en € 100,- per 200 gram ganzendons. Het is verstandig om uw slaapzak eerst te laten wassen en nog eens te testen. Na het wassen is de isolatiewaarde van het dons weer hoger, het is misschien dus niet nodig om uw slaapzak te laten bijvullen.

Opbergen slaapzak:
Berg een slaapzak(zowel dons als synthetisch) zo min mogelijk gecomprimeerd op. Dus nooit voor een lange tijd in een (te) kleine zak bewaren!

 

Hoe groot moet deze zak dan zijn? Afhankelijk van de grootte, is de zak meestal ook behoorlijk groot. Een slaapzak moet zonder te drukken in de zak passen. Gebruik een ademende zak voor opslag, dus geen vuilniszak. Een katoenen zak of een zak van gaas zijn prima. Als je met een rugzak op pad bent kun je de slaapzak wel sterk gecomprimeerd (klein volume) opbergen in je rugzak. Voor een korte tijd kan dit geen kwaad. Schud de slaapzak goed op voor gebruik, dit is goed voor de levensduur. Een kortere tijd gecomprimeerd is beter voor de levensduur. Dons is verder te comprimeren dan een slaapzak met synthetische vulling.  

Binnen- en buitentijk materiaal
Er worden verschillende materialen gebruikt in binnen– en buitentijken van slaapzakken. Katoen en verschillende soorten kunststofvezels. Bovendien worden sommige buitentijken behandeld zodat ze meer waterafstotend, winddicht of vuilafstotend zijn. Bij donzen slaapzakken kan een waterafstotende tijk van belang zijn, omdat dons veel van zijn isolerende waarde verliest als het nat wordt.

Katoen
Katoen voelt van alle materialen het meest prettig aan op de huid. Katoen neemt echter vocht op, zowel uit de omgeving als van je eigen transpiratievocht. Bovendien is katoen zwaar.

Kunststofvezels
Kunststofvezels nemen minder snel vocht op dan katoen en ze zijn ook lichter. Bij gebruik van de juiste kunststofvezels voelen deze ook goed aan op de huid, echter niet zo goed als katoen. Bij donzen slaapzakken worden de kunststofvezels dicht geweven zodat kleine veertjes er niet snel doorheen ‘prikken’. Net als katoen hebben (de juiste) kunststofvezels goede ademende kwaliteiten.

Extra behandeling
Soms wordt een kunststofvezelbuitentijk meer waterafstotend, vuilafstotend of winddicht gemaakt. Dit is wenselijk in vochtige omstandigheden bij donzen slaapzakken. Omdat dons beter niet nat kan worden( achteruitgang isolerend vermogen) wordt het vocht buiten gehouden met behulp van bijvoorbeeld een coating op de buitentijk. Bij redelijk wat vocht( bijvoorbeeld bij veel condens in de tent, met name bij winterkamperen) is een waterafstotende buitentijk aan te raden. Deze extra behandelingen hebben geen invloed op het ademend vermogen van een slaapzak. Slaapzakken met een synthetische vulling hebben een dergelijke extra behandeling niet nodig. Natte synthetische vulling isoleert nog steeds redelijk, en de levensduur van het isolerende vermogen gaat niet achteruit.

 

Welke binnen-en buitentijk kies ik?
Als de omstandigheden droog zijn, en gewicht speelt geen rol, dan is katoen een mooi materiaal (voelt prettig aan). Voor elke slaapzak is het goed om veel te luchten maar dat geldt zeker voor katoen.

 

Bij meer vocht (condens, herfstweer, koude nachten) is het raadzaam om een buitentijk van kunststofvezel te nemen. Dit is een beter tegen vocht bestand. De binnentijk kan dan vervolgens nog steeds van katoen zijn. Je kiest ook voor een binnentijk van kunststofvezel waneer je weinig mogelijkheden hebt om te drogen. Een katoenen binnentijk zal namelijk steeds vochtiger worden wanneer je deze niet goed droogt. Vervolgens voelt deze klam en koud aan. Daarnaast zal de slaapzak zwaarder worden door het vocht. Als gewicht een grote rol speelt zul je minder snel voor katoen kiezen.

 

De keuze van een binnen- en buitentijk valt anders uit bij een slaapzak met donzen vulling dan bij een slaapzak met synthetische vulling. Een donzen slaapzak verliest een groot deel van zijn isolerende waarde als het dons nat wordt. Een slaapzak met synthetische vulling heeft dit nadeel niet. Bij een synthetische slaapzak zult u daarom langer voor katoenen tijken blijven kiezen. Er blijven hier echter ook duidelijke nadelen: Het voelt kouder en klam aan bij vorst en nattigheid, is zwaarder, zonder te drogen wordt deze slaapzak vochtig en klam.

  
Het sorteren van de dons deeltjes

Mummie of dekenmodel?
Een mummie model loopt taps toe, het is breder bij de schouders en smaller bij de voeten. Een dekenmodel is ‘recht’en overal is de slaapzak even breed. Een mummie model sluit beter langs het lichaam waardoor deze meer isolatie biedt tegen hetzelfde gewicht (of lichter is bij dezelfde isolatie).

In een dekenmodel heb je meer ruimte, je kunt je daardoor beter een keer omdraaien. Een dekenmodel is in dat opzicht comfortabeler.

 

Voor een mummiemodel kies je als het gewicht belangrijk is, als je de beste verhouding van gewicht en isolerend vermogen wilt hebben. Ook kies je voor een mummiemodel als het echt koud is. Als het echter niet zo koud is (bijvoorbeeld geen vorst) en het gewicht speelt geen rol, is het comfort van een dekenmodel wel een zeer groot voordeel.

 

Waarom een lakenzak?
U kunt een lakenzak dragen in de slaapzak. Dit zorgt ervoor dat er minder vocht en vuil in de binnentijk komt tijdens kamperen. Vooral op plaatsen waar je weinig gelegenheid hebt om de binnentijk goed te drogen kan dit voordelig zijn. Bijvoorbeeld tijdens winterkamperen. Gebruik tijdens winterkamperen wel een zijden of kunststof lakenzak. Een katoenen zak wordt en blijft vochtig. Een natte binnentijk zorgt voor een koude nacht en een mogelijk verkorte levensduur. Een lakenzak geeft ook nog een beetje extra isolerend vermogen omdat er een luchtlaagje ontstaat tussen de lakenzak en de slaapzak.
 

Nordisk slaapzakken zijn relatief goedkoop en toch van een goede kwaliteit.